Những con số biết nói trái ngược với lời khẳng định từ phía Dự án Núi Pháo

(nongnghiep.vn)Dù được đánh giá là mẫu hình tiêu biểu về khai thác chế biến khoáng sản, đảm bảo môi trường, gắn bó với cộng đồng để phát triển bền vững nhưng những hoài nghi và dư luận không ngừng đặt dấu hỏi về thực trạng ô nhiễm môi trường tại Dự án Núi Pháo.

Nghi vấn cá chết do nguồn nước ô nhiếm từ đập quặng đuôi ngấm vào ao của người dân

Nghi vấn cá chết do nguồn nước ô nhiếm từ đập quặng đuôi ngấm vào ao của người dân

Lời khẳng định từ phía Dự án

Theo thông cáo báo chí mới nhất của Công ty CP Tài Nguyên Masan – Công ty khai thác mỏ Núi Pháo thì Masan Resources đã áp dụng các quy chuẩn khắt khe nhất để giám sát những tác động của hoạt động khai thác khoáng sản mỏ Núi Pháo đến môi trường và cộng đồng địa phương.

Cụ thể là từ năm 2013, Công ty đã ký kết các hợp đồng quan trắc môi trường với các đối tác uy tín như công ty quốc tế SGS, Gusho Kohsan của Nhật Bản, và Viện Khoa học môi trường và Sức khỏe cộng đồng.

Bình quân mỗi ngày, các đối tác tiến hành lấy hàng chục mẫu thử để kiểm tra, và tổng số mẫu đã được lấy và thử nghiệm từ năm 2013 đến nay đã lên đến con số 15.563 mẫu, trong đó có 14.232 mẫu nước và số còn lại là các mẫu khác như nước sinh hoạt, mẫu đất và đuôi quặng…

Theo kết quả quan trắc môi trường môi trường do Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với Công ty Núi Pháo giám sát và thực hiện định kỳ cho thấy trong nước thải ra môi trường của Công ty và suối Cát (nguồn tiếp nhận nước thải) đã bị ô nhiễm kim loại nặng và hóa chất. Hàm lượng Asen, sắt, thủy ngân, flo, tổng xianua đã vượt giới hạn cho phép.

Cụ thể là, trong nước thải từ nhà máy (tại đập Khe Vối) đã phát hiện tổng xianua vượt tiêu chuẩn cho phép đến hàng chục lần, cá biệt có đợt vượt giới hạn đến 231 lần (năm 2014). Tuy nhiên, kết quả quan trắc nước thải do Công ty Núi Pháo thực hiện đều nằm trong giới hạn cho phép.

Trong nước mặt suối Cát tiếp nhận nước thải của Công ty Núi Pháo đã phát hiện xianua (hóa chất để tuyển quặng) vượt giới hạn cho phép đối với nước mặt từ 30 lần – 217 lần.

Từ năm 2015, tại khu vực xóm 6, xã Hà Thượng – khu xóm nằm xung quanh hồ chứa quặng đuôi có hiện tượng xuất lộ nước tự nhiên, gây úng ngập đất đai, vườn bãi của người dân. Kết quả phân tích nước xuất lộ trong khu đất nhà dân có hàm lượng sắt, mangan cao vượt tiêu chuẩn cho phép 2-5 lần.

Gần đây, đêm ngày 29 rạng ngày 30/6/2016, Sở Tài nguyên và Môi trường đã nhận được thông tin người dân xóm 6, xã Hà Thượng phản ánh Công ty Núi Pháo xả nước thải không qua hệ thống xử lý, Sở Tài nguyên và Môi trường và Cảnh sát môi trường phối hợp cùng UBND huyện Đại Từ đã tiến hành kiểm tra, lấy mẫu hiện trường với sự tham gia chứng kiến của đại diện UBND xã và người dân.

Kết quả kiểm tra cho thấy, tại khu vực Trạm xử lý nước thải của Công ty Núi Pháo có những hệ thống đường ống xả nước thải không qua Trạm xử lý nước thải ra môi trường, kết quả phân tích đã phát hiện hàm lượng Xianua vượt quy chuẩn 32 lần, với lưu lượng trên 10.000 m3.

Những khuất tất?

Từ những lần kiểm tra, những biên bản, những cuộc đối thoại, phía cơ quan chức năng tỉnh Thái Nguyên đã đưa ra bản danh sách những khuất tất tại Dự án Núi pháo và đề nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường xem xét, làm rõ. Theo đó, Dự án chưa lắp đặt thiết bị quan trắc tự động đối với nước thải, khí thải.

04-51-24_7
Xây dựng hành lang bảo vệ môi trường, tạo khoảng cách an toàn cho người dân được coi là giải pháp quan trọng

Tuy nhiên, vừa qua Công ty đã có công văn đề nghị được hướng dẫn; không thực hiện thủ tục đánh giá tác động môi trường khi đầu tư xây dựng Trạm xử lý nước thải; Chưa báo cáo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên về việc thẩm định và kiểm tra xác nhận hai hồ chứa quặng đuôi; Chưa được xác nhận bãi chứa đất đá thải (hạng mục này không được đề cập trong Giấy xác nhận số 07/GXN-TCMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường).

Đặc biệt, Công ty Núi Pháo đã thuê đơn vị quan trắc môi trường chưa được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép đối với một số thông số như: Tổng xianua, đồng, kẽm, thủy ngân, Asen, Cadmi… (trong đó có xianua là thông số mà Sở Tài nguyên và Môi trường đã phát hiện vượt quá quy chuẩn cho phép ở mức cao). Không phát hiện được mức độ ô nhiễm của xianua trong kết quả phân tích nước thải và có ý kiến về sự không thống nhất trong kết quả phân tích với Sở Tài nguyên và Môi trường.

Với kết quả báo cáo như trên, dư luận và đặc biệt là người dân trong vùng Dự án của Công ty TNHH Khai thác và Chế biến khoáng sản Núi Pháo đang mong chờ vào một kết quả chính xác, khách quan và kết luận xử lý thuyết phục.

Dự án Núi Pháo ‘nã pháo’ vào nhà dân, gây khuynh đảo đời sống

Ngoài tiếng ồn và không khí thì việc nước xả thải ra môi trường của dự án cũng gây nhức nhối trong cộng đồng. Theo nhiều người dân, nước thải ra đen sì, gây đau đầu, mệt mỏi, ngửi một lúc thấy miệng đắng ngắt. Một số hộ dân trong xóm đã không dám dùng nước giếng…

Nhiều lần, người dân tụ tập phản đối tình trạng ô nhiễm môi trường tại Dự án Núi Pháo

Nhiều lần, người dân tụ tập phản đối tình trạng ô nhiễm môi trường tại Dự án Núi Pháo

Thông tin từ Bộ Tài nguyên và Môi trường, trước những phản ánh của người dân về tình trạng ô nhiễm môi trường, từ đầu tháng 8, Bộ này sẽ tiến hành thanh tra toàn diện về tài nguyên môi trường tại Cty TNHH khai thác và chế biến khoáng sản Núi Pháo (huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên).

PV NNVN đã tiếp cận với một số hộ dân và chính quyền địa phương để phản ánh những ý kiến bức xúc từ cơ sở.

Khuynh đảo đời sống

Hầu hết các ý kiến phản ánh của nhân dân vùng dự án đều tố ba vấn đề ô nhiễm chính làm đảo lộn cuộc sống của họ là tiếng ồn, không khí và nguồn nước. Bà Trần Thị Dung (Chi hội trưởng Phụ nữ xóm 3, xã Hà Thượng, huyện Đại Từ) cho biết, công ty đã thực hiện cải dịch QL 37 bằng cách tạo ra ngọn đèo cao hàng chục mét so với khu dân cư.

Ngày đêm xe cộ qua lại ầm ầm, thải khói, bụi mù mịt xuống xóm. Chưa hết, đường đèo mới đã hạn chế giao thông, gây khó khăn cho phát triển kinh tế. Cùng với đường đèo, bụi và tiếng ồn của nhà máy nghiền quặng cũng ầm ầm lao thẳng vào nhà dân nằm gần bên nhà máy.

Bà Nguyễn Thị Tường (Trưởng xóm 4, xã Hà Thượng) cho biết, 24/24 giờ, người dân phải nghe tiếng nghiền quặng đã hết chịu nổi, lại thêm việc nổ mìn khai thác quặng với số lượng lớn thường xuyên làm chấn động nhà cửa và đất đai. Băng tải bột quặng cao hàng chục mét xả bụi vào không khí bay khắp vùng kèm theo những mùi hôi khiến người dân khó thở, nôn mửa.

Đặc biệt, khi Cty TNHH Khai thác và chế biến khoáng sản Núi Pháo đi vào tuyển quặng thì thật sự là nỗi kinh hoàng của các hộ dân sát hàng rào nhà máy và khu vực dự án.

Hàng ngày, từng đoàn xe chở các thùng hóa chất bốc đủ các loại mùi mà khi người dân hít phải gây hắt hơi, chảy nước mũi, tức ngực, khó thở, nôn mửa hàng loạt. Hệ lụy của tình trạng trên là sự gia tăng đột biến của các căn bệnh về hô hấp, các bệnh về da, nổi ban đỏ, mẩn ngứa, chữa mãi không khỏi.

Đã có hàng chục biên bản về tình trạng ô nhiễm không khí tại khu vực xóm 4 được lập ra. Cá biệt, liền tù tì trong các ngày từ 19 đến 26/11/2015, có 7 biên bản được Phó chủ tịch UBND xã Hà Thượng là ông Tạc Văn Lợi ký tên, đóng dấu.

Ngoài tiếng ồn và không khí thì việc nước xả thải ra môi trường của dự án cũng gây nhức nhối trong cộng đồng. Theo nhiều người dân, nước thải ra đen sì, gây đau đầu, mệt mỏi, ngửi một lúc thấy miệng đắng ngắt. Một số hộ dân trong xóm đã không dám dùng nước giếng của gia đình mà phải chuyển sang mua từng bình nước tinh khiết một.

Nguồn nước thải trên khi tràn ra môi trường tự nhiên cũng bị dân tố là nguyên nhân ảnh hưởng đến giảm năng suất hoa màu. Thậm chí, một số người khi đi làm đồng lội vào nguồn nước trên liền bị lở loét chân tay…

Bà Linh Thị Thắm (xóm 3, xã Hà Thượng) cho biết, hầu hết nước từ đầu nguồn các khe suối đã bị Núi Pháo chặn lại, sử dụng rồi thải ra nước bẩn cho dân trồng cấy. Nhiều lần khi dân cần nước để cày cấy thì lại phải qua xóm xã, đề nghị mãi Núi Pháo mới cho xả nước ra để phục vụ sản xuất.

Nguồn nước bị ô nhiễm khiến nhiều diện tích canh tác của nhân dân bị ảnh hưởng, việc chăn nuôi thủy sản, gia cầm ngan, vịt là không thể. Chè thì bị bụi phủ. Quan trọng hơn cả là sức khỏe của những người dân nơi đây đang bị báo động.

14-27-06_1
Băng tải tại khu vực nghiền quặng tung bụi vào không khí

Bà Trần Thị Dung (Chi hội trưởng Phụ nữ xóm 3, xã Hà Thượng) than thở, các anh xem, lẽ ra ở khu vực nông thôn miền núi thì phải có nhiều côn trùng, muỗi dĩn, vậy mà ô nhiễm đã xua đuổi tất thảy, giờ ngồi cả đêm cũng không có con muỗi nào đốt.

Nơm nớp lo âu

Ông Hoàng Văn Lầu (xóm 6, xã Hà Thượng) cho biết, công ty đắp đập chứa chất thải cao như núi, trong khi đó có một số hộ dân ở thấp, sát với chân đập. Nước ngầm tràn ra đồng ruộng, lênh láng cả đường làng ngõ xóm. Nước bẩn, hôi tanh khiến cây cối chết rụi.

Chỉ tay xuống ao với những xác cá chết nổi lềnh phềnh, bà Nguyễn Thị Thạch (xóm 6) cho biết, ao của bà giờ bị nước ngầm từ đập quặng ngấm vào nên lúc nào cũng đầy ắp nước. Nhưng không thể nuôi được bất kể loài nào trong thứ nước đó.

14-27-06_2
Nhiều lần, người dân tụ tập phản đối tình trạng ô nhiễm môi trường tại Dự án Núi Pháo

Ông Chu Văn Tuất (Bí thư Đảng ủy xã Hà Thượng, huyện Đại Từ) cho biết, đập chứa chất thải ngoài ảnh hưởng trực tiếp đến người dân như trên còn chứa nhiều tiềm ẩn với nguy cơ mất an toàn, đặc biệt là trong mùa mưa bão. Hiện nay, nhân dân tại chân đập rất hoang mang, lo sợ.

Ông Nguyễn Văn Hồng (Chủ tịch UBND xã Hà Thượng) khẳng định, chính quyền các cấp ở địa phương đã thấy rõ tình trạng ô nhiễm môi trường xung quanh Dự án Núi Pháo. Nhiều cơ quan chức năng, nhiều lần vào cuộc giúp đỡ người dân, trực tiếp yêu cầu Cty TNHH Khai thác và chế biến khoáng sản Núi Pháo không được xả chất độc chưa qua xử lý ra môi trường.

Năm 2012, UBND tỉnh Thái Nguyên đã có chủ trương cho Cty TNHH Khai thác và chế biến khoáng sản Núi Pháo bồi thường, hỗ trợ di chuyển nhân dân xóm 3, 4 của xã Hà Thượng ra khỏi khu vực gần nhà máy. Đến năm 2014, UBND tỉnh Thái Nguyên chủ trương thu hồi đất của các hộ bị ảnh hưởng môi trường. Tuy nhiên, quá trình triển khai rất chậm, đến nay, gần 5 năm, khu tái định cư vẫn chưa hoàn thành.

Trước những động thái căng thẳng từ phía người dân, mới đây, trong buổi tiếp và đối thoại với nhân dân, ông Đoàn Văn Tuấn (Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên) đã chỉ đạo các cơ quan chức năng phải di dời ngay các hộ dân ở gần khu vực ô nhiễm bởi Dự án Núi Pháo.

NNVN sẽ tiếp tục thông tin về vụ việc này.

Tình trạng ô nhiễm môi trường tại khu vực Dự án Núi Pháo đã gây bức xúc trong nhân dân.

Đã nhiều lần người dân kéo đến tụ tập đông người, treo băng rôn tại khu vực Cty Núi Pháo để phản đối về ô nhiễm môi trường và kiến nghị được di dời ra khỏi khu vực ô nhiễm, trong đó nổi cộm nhất là người dân xóm 3, 4, xã Hà Thượng.

Người dân đã gửi đơn kiến nghị đến các cơ quan chức năng và đã về trụ sở tiếp công dân Trung ương, trụ sở tiếp công dân tỉnh để phản ánh, kiến nghị giải quyết. 

Từ tháng 9/2015 đến nay, người dân xã Hà Thượng, huyện Đại Từ, phản ứng về vấn đề này ngày càng mạnh mẽ, gay gắt hơn, có biểu hiện kích động, ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội tại khu vực. 

Gần đây nhất, chiều 13/6/2016, một số hộ dân xóm 4, xã Hà Thượng, đã tụ tập gây cản trở giao thông, ném đá xuống đường, mang áo quan ra chặn đường nội bộ của Cty Núi Pháo. Sau khi được các cơ quan chức năng tuyên truyền vận động, đêm 13/6/2016 người dân đã giải tán.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s