PHẠM CÔNG DANH (P1): TỪ VÔ DANH ĐẾN NỔI DANH

Tác giả: Phan Thế Hải|Thiều Quang Thắng(facebook)

Dẫu là người làm báo lâu năm nhưng tôi chưa có dịp biết đến cái tên Thiên Thanh của Phạm Công Danh. Cách đây hai năm, khi nghe tin Phan Thành Mai bị bắt, mình mới để ý đến biết đến cái tên Phạm Công Danh, ông chủ của tập đoàn Thiên Thanh. Đồng thời, Danh cũng là Chủ tịch của Ngân hàng Thương mại Cổ phần xây dựng (VNCB) với những khoản thâm thủng hoành tráng nhất trong lịch sử ngành tài chính nước nhà.

Tháng 6/2016, nhân chuyến công tác vào miền Trung, bị kẹt lại ở Đà Nẵng một ngày do lỡ chuyến bay đi Đà Lạt, tôi quyết định giành thời gian để nghiên cứu thêm về cái tên mới mới nổi danh này. Như đã nói ở trong câu chuyện của Mai, sân vận động Chi Lăng là một trong những thương vụ nổi tiếng mà Phạm Công Danh đã mua lại từ thời anh Bá Thanh còn mần Bí thư. Xung quanh thương vụ này có rất nhiều chuyện nhưng chưa tiện nói ra ở đây.

Một thương vụ khác cũng đình đám không kém của chú Danh là vụ mua lại khách sạn Green Plaza nằm bên cạnh sông Hàn thơ mộng. Khách sạn này là gồm hai khối kiến trúc liền nhau hình thước thợ, tòa khách sạn và văn phòng cho thuê cao 22 tầng, là một trong những điểm nhấn của thành phố Đà Nẵng trẻ trung đầy sức sống.

Việc sở hữu tòa nhà có kiến trúc hiện đại ở vào vị trí đất vàng đẹp nhất của Đà Nẵng cũng cho thấy chủ nhân của nó không phải hạng xoàng.
Tìm hiểu thêm được biết, Thiên Thanh Group của chú Danh tiền thân là Hãng Gạch Bông Hương Sơn được thành lập và hoạt động từ năm 1964 tại Quảng Ngãi do người cha của danh là ông Phạm Tòa lập nên, hồi đó Danh còn chưa sinh.

Tháng 7/2000, Công ty TNHH Thương mại – Vật liệu xây dựng – Trang thiết bị nội thất Thiên Thanh chính thức ra đời, sau vài lần đổi đến, tên gọi Công ty TNHH Tập đoàn Thiên Thanh được sử dụng cho đến ngày nay. Công ty có trụ sở tại 90 Đường số 3, Cư xá Lữ Gia, Phường 15, Quận 11, Sài Gòn và văn phòng Giao dịch : 302 Tô Hiến Thành, Phường 15, Quận 10.

Thời chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, Thiên Thanh ăn ra làm nên, tăng trưởng liên tục. Đến năm 2008, Thiên Thanh nâng vốn điều lệ lên 1.000 tỷ đồng và giữ nguyên mô hình công ty gia đình. Trong đó, ông Phạm Công Danh nắm 80% vốn và vợ là Quách Kim Chi nắm 20%.
Để mở rộng quy mô, Thiên Thanh tổ chức theo mô hình tập đoàn gồm công ty mẹ và bên dưới là các công ty con theo các lĩnh vực khác nhau. Tập đoàn này có hàng chục đơn vị trực thuộc, kinh doanh nhiều lĩnh vực từ vật liệu xây dựng, thiết bị nội thất; ô tô – dịch vụ ô tô; du lịch – nhà hàng – khách sạn; tài chính – dịch vụ tài chính cho đến bất động sản..

Cũng nhờ sự tăng trưởng tốt của thị trường, Thiên Thanh liên tục mở rộng địa bàn hoạt động và mở rộng quy mô. Theo Báo cáo Tài chính của Thiên Thanh, năm 2011, Tập đoàn Thiên Thanh đạt 2.025 tỷ đồng doanh thu và 188 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. Tổng tài sản đạt hơn 3.000 tỷ đồng và vốn chủ sở hữu đạt 1.218 tỷ đồng.

Là ông chủ của một tập đoàn với các thông số tài chính sáng láng như vậy là ước mơ của hàng triệu người, những tưởng Phạm Công Danh có thể kê cao gối mà ngủ, thế nhưng vì những khát vọng vươn cao, vươn xa để rồi Danh quyết định nhảy vào một lĩnh vực mới đầy hấp dẫn nhưng cũng không ít cạm bẫy: Tài chính- Ngân hàng.

PHẠM CÔNG DANH (P2) – GIÁ CỦA ĐÁ CHÉO SÂN

Từ chỗ chỉ kinh doanh vật liệu xây dựng, thị trường tốt, mần ăn có lãi, Thiên Thanh lấn mạnh sang bất động sản. Thoạt tiên là thâu tóm các khu đất đẹp làm điểm mở cửa hàng, rồi đến việc mua lại những bất động sản có vấn đề về tài chính, chủ đầu tư đuối sức.

Năm 2008, khi có khủng hoảng tài chính, nhiều dự án bị đắp chiếu nằm im, có nguy cơ bị thu hồi, Danh thấy đây là cơ hội, nhanh tay thâu tóm.

Như đã nói ở trên, ngoài việc mua Green Plaza Đà Nẵng, Danh thì thầm với anh Bá Thanh và mua luôn sân vận động Chi Lăng. Khu đất vàng này có diện tích 5,5 ha nằm ở trung tâm quận Hải Châu. Trên khuôn viên ấy, Danh vẽ nên dự án Khu phức hợp Thiên Thanh Plaza Đà Nẵng với tổng vốn dự kiến 750 triệu USD. Tại khu đất ngót 4.000 mét vuông ở 302- Tô Hiến Thành (Phường 15, quận 10) Danh cho xây Trung tâm Thương mại VLXD – trang thiết bị nội thất với vốn đầu tư cũng ngót nghét ngàn tỷ. Cùng với đó là nhiều điểm đắc địa khác, Thiên Thanh của Danh xây dựng các Trung tâm Kinh doanh, dịch vụ ô tô…

Năm 2010, trong lễ kỷ niệm 10 năm thành lập, tập đoàn Thiên Thanh đã đặt ra mục tiêu là nắm quyền chi phối – điều ngành một ngân hàng thương mại nhằm chủ động nguồn vốn đầu tư cho các dự án bất động sản của mình. Phạm Công Danh cũng đã không ít lần kiến nghị với Bộ Xây dựng về ý tưởng lành mạnh hóa thị trường bất động sản bằng liên kết 4 nhà bao gồm: ngân hàng – chủ đầu tư – nhà thầu – nhà cung cấp vật liệu xây dựng.

Đang là nhà cung cấp vật liệu xây dựng nổi tiếng, Phạm Công Danh lấn sang làm nhà đầu tư, nhà thầu, còn một nhà nữa là nhà bank, Danh muốn kiêm nốt, bốn trong một.

Cần nói thêm, tháng 3/2008, Liên Việt Bank được cấp phép ra đời đây được cho là giấy phép cuối cùng của để khai sinh thêm một ngân hàng thương mại. Trong thị trường chật chội ở xứ thiên đường, vốn đã nhung nhúc các ngân hàng, dân chúng kêu la, ra ngõ gặp ngân hàng, chính phủ của anh Ba không thể phóng bút cấp phép thêm nhà bank nào nữa.

Hàng chục hồ sơ xin phép thành lập ngân hàng mới vẫn chất đầy ở Ngân hàng Nhà nước mà vẫn không được duyệt. Dẫu rằng, các đại gia muốn mần ngân hàng đã bỏ qua nền văn hóa phong bì mà đi thẳng đến văn hóa … catap (USD).

Trong những lần ra Hà Nội họp Hiệp hội bất động sản, Danh nhờ không ít người tham vấn về chuyện sở hữu một ngân hàng. Trong số đó có người anh hùng Hà Văn Thắm, đang là ông chủ của Ocean bank. Thắm lúc này cũng đang xưng hùng trong giới tài phiệt bằng việc sở hữu một bank đình đám và liên thục thâu tóm các dự án khủng về bất động sản.

Danh nhìn thấy đàn em xưng vương mà thèm. Thắm cũng bật mí thêm rằng, việc thành lập mới một bank là khó hơn đường đi lên… giời. Cách tốt nhất là kiếm một ngân hàng yếu kém, mua về rồi tái cơ cấu. Cách đó nhanh và rẻ hơn nhiều.

Dĩ nhiên là trong thương vụ tư vấn này, Thắm đã bỏ túi một khoản không nhỏ (cỡ 500 tỷ).
Trong giới kinh doanh vật liệu xây dựng, Danh là một ông lớn, nhưng trong giới tài chính, Danh chỉ là một đứa trẻ, không hơn, không kém. Lại thêm những lời tư vấn như rót mật vào tai của một ông chủ trẻ tuổi sang trọng là Hà Văn Thắm, Danh đã quyết định mua lại Trust Bank do Hứa Thị Phấn làm Chủ tịch HĐQT với một đống nợ… thối.

Là người đang say sưa với việc sở hữu nhà bank nên Danh không đủ tỉnh táo để đánh giá đúng mức mùi thối của đống nợ đó. Sau cuộc gặp gỡ ba bên, dù biết Đại Tín đang bị âm 2.800 tỷ và lỗ lũy kế hơn 6.000 tỷ đồng, 95% dư nợ xấu mà khả năng thu hồi là rất mù mờ.

Cũng chính vì sự mù mờ ấy, Chủ tịch tập đoàn Thiên Thanh lừng danh vẫn bất chấp. Ngoài 500 tỷ đồng trả cho ông Thắm, khoản này được giải thích là tiền đã bỏ ra để chăm sóc khách hàng của Đại Tín, trong thời gian tiếp quản lại Trust Bank từ bà Phấn. Phạm Công Danh còn phải bỏ ra 4.620 tỷ đồng để được sở hữu ngân hàng này.

PHẠM CÔNG DANH (P3) – VÌ ĐÂU NÊN NỖI

Cũng cần nói thêm, với một doanh nhân đã kiếm được ngàn tỷ trên thương trường, Phạm Công Danh không còn là cừu non mà có thể coi là mãnh hổ. Vậy tại sao mãnh hổ đó không chết ở đại dương mênh mông mà lại chết ở cái vũng lầy mang tên Trust Bank?

Để trả lời câu hỏi này cần phải được phân tích thêm một chút về hai nhân vật đã đẩy Danh vào bẫy, đó là Hà Văn Thắm và Hứa Thị Phấn (Sáu Phấn). Nếu như Hà Văn Thắm là hiện thân của một đại gia cổ cồn, lịch lãm với bằng tiến sỹ của người Mỹ cấp thì Sáu Phấn là một bà già Nam bộ với vẻ mặt chất phát thuần khiết nhưng lại đầy kinh nghiệm tinh ranh đường phố.

Về Hà Văn Thắm, người anh hùng này hiện cũng đang bóc lịch chờ ngày ra tòa trong một đại án khác mang tên Ocean Bank.

Xin được nói thêm về Sáu Phấn. To béo, phục phịch, Sáu Phấn không có nhiều bằng cấp, không có cái lịch lãm của một thương gia mà chỉ có cái lợi khẩu của một người buôn bán vỉa hè thân thiện. Sáu Phấn làm giàu lên nhờ các thương vụ đất đai. Từ mua đi bán lại, môi giới, hùm hạp, đủ thứ ở chốn thương trường thời nhá nhem. Từ chỗ mua đi bán lại những thửa đất ở một vài trăm mét vuông đến những lô đất cả ngàn mét, khi trong túi rủng rỉnh tiền, Sáu Phấn buôn bán những lô lớn hơn, hàng chục héc ta.

Nhận thấy vai trò quan trọng của việc tích lũy và luân chuyển tiền tệ, trong 2 năm 2009 – 2010, bà Phấn cùng với các đệ đã bỏ ra khoảng 2.000 tỷ đồng nhờ người đứng tên thâu tóm Trust Bank. Ngay sau đó, bà Phấn tiếp tục sử dụng ảnh hưởng của mình, nhờ 29 đàn em đứng tên giùm, vay của Trust Bank số tiền lên tới 3.581 tỷ đồng. Tài sản thế chấp cho khoản vay phần lớn là những khoảnh đất nông nghiệp tại huyện Nhà Bè.

Cũng cần nói thêm một chút về đất đai. Luật đất đai có một chi tiết rất nhỏ nhưng sự khác biệt lại không hề nhỏ đó là: Đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp. Với đất nông nghiệp chỉ được sử dụng cho mục đích canh tác và không được phép xây dựng kiên cố, chính vì thế giá rẻ như bèo. Trong thời kỳ suy thoái, một số nơi nông dân còn chán ruộng, bỏ lên thành thị, đất nông nghiệp giá lại càng… bèo.

Muốn chuyển đổi thành đât “phi nông nghiệp” cần phải được quy hoạch với sự phê duyệt của cấp có thẩm quyền. Hơn thế là phải nộp tiền chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Thông qua những thủ tục đó, giá đất được đẩy lên cao hơn nhiều lần, thậm chí là một số chục lần.

Vậy mà, trong lần vay mượn này, những khoảnh đất nông nghiệp dùng để thế chấp nếu quy ra giá thị trường vào thời điểm ấy chỉ khoảng 300.000 – 1 triệu đồng/m2 nhưng lại được Trust Bank định giá lên tới 8-32 triệu đồng/m2.

Thủ thuật nâng khống giá trị tài sản thế chấp không có gì mới, món võ nghệ này đã từng được sử dụng ở nhiều nơi nhưng đôi lúc vẫn qua mặt được những con mãnh hổ đang say mồi như Phạm Công Danh. Sau quá trình thâu tóm, Hứa Thị Phấn và đám đệ của mình là nhóm Phú Mỹ, sở hữu 84,92% cổ phần của Ngân hàng TMCP Đại Tín (TrustBank).

Khi có ngân hàng trong tay, máu say đất của Sáu Phấn càng sôi lên và vẫn với võ nghệ cũ, dựng hồ sơ, vay tiền để ném vào những dự án đất đai mà không có điểm dừng.

Vào thời điểm thị trường bất động sản nóng bỏng, cách làm này rất có hiệu quả, chỉ vì đất đai liên tục tăng mà không có điểm dừng. Nhưng, những kỳ vọng tan băng và sôi động trở lại của thị trường này đã không xẩy ra.

Đất đai đóng băng, giá không tăng, khó chuyển nhượng và không sinh lãi. Trong bối cảnh đó thì tiền vay vẫn phát sinh lãi hàng ngày. Trong quá trình điều hành Trust bank, Sáu Phấn và các đệ đã khiến ngân hàng rơi vào tình trạng âm 2.854 tỷ đồng vốn chủ sở hữu và lỗ lũy kế 6.061 tỷ đồng.

Năm 2012, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiến hành thanh tra Trust bank và biết quá rõ về thực trạng thê thảm của bank này nhưng vẫn cho phép nhóm cổ đông này chuyển nhượng cổ phần cho nhóm cổ đông mới là Thiên Thanh do Phạm Công Danh làm đại diện. Như vậy, con bệnh Trust bank nặng mùi thông qua sự môi giới của Hà Văn Thắm được Sáu Phấn đẩy sang cho nhóm Thiên Thanh một cách thành công.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s